.. Alb. I: Sigrides Albert, Cottidie Latine loquamur, 1987

.. Alb. II: Sigrides Albert, Imaginum vocabularium Latinum, 1998

.. Bartal, Glossarium,1901

.. Bauer, Lexicon,1806

.. Georges, Handwörterbuch, s.19

.. Kirsch, Cornucopia, s.18

.. Lang. Wört.: Langenscheidts Wörterbuch

.. Latham, Word-List, 1965

.. Levine, Latin Dictionary, 1967

.. Niermeyer, Lexicon, 1976

.. Pal. Lat.: Palaestra Latina

.. Soc. Lat.: Societas Latina

.. Vox Lat.: Vox Latina

 

.acsr badge / insigne, signum; (symbol) nota, signum (Lev.)

.acsr bead / globulus perforatus (or terebratus) (Lev.)

.acsr belt / cingulum (LRL)  ]]  zona (Alb. I)  ]]  balteus (CL)

.acsr belt buckle / cinguli fibula [Soc. Lat.] (Helf.)

.acsr belt: money belt / zona (Lev.)

.acsr blindfold / pannus oculos obligans; - vt oculos obligo; -ed  oculis obligatis (Lev.)

.acsr buckle / fibula

.acsr carat / pars vicesima quarta auri puri (Lev.)

.acsr collar / (for animals or slaves) collare [Plaut.]; numella [Plaut.; s.18] (Helf.)  ]]  collare; (ornament) torques, monile; (dog) mellum; (horse) subiugium (Lev.)

.acsr cuff links / globuli gemini [Alb. II]  ]]  fibulae manicarum (Lev.)

.acsr earmuff(s) / ligamentum aurium [Soc. Lat.]; tegillum aurium [Levine]; amphôtis, idis* [s.15] (Helf.)  ]]  tegillum aurium (Lev.)

.acsr fan (held in hand) / flabellum (LRL)

.acsr glove, mitten / chirothêca+ digitata [Bauer]; digitabula n. pl. | kid glove  digitabulum haedînum | handle with kid gloves  molli bracchio tractare [Cic.] (Helf.)  ]]  digitabula n. pl., chîrothêca [Alb. II]  ]]  digitabulum, chirotheca (LRL)  ]]  integumentum manûs; (sleeve covering hands) manicae; (work) digitabulum (Lev.)

.acsr handkerchief / Schweisstuch: sudarium [s.18] -- Taschentuch: linteolum [Apul.]; mucinnium [Arnob.]; nasitergium* [s.16] (Helf.)  ]]  sudarium, linteolum (LRL)  ]]  mûcinnium, linteolum [Alb. II]  ]]  orarium; mucinium; (for sweat) sudarium (Lev.)

.acsr hat / petasus, galericulum (LRL)  ]]  petasus [Alb. II]  ]]  (broad-brimmed) petasus; (close-fitting) pilleus; (sun-shade) causia (Lev.)

.acsr hat: beret / pileus Vasconicus [Soc. Lat.] (Helf.)  ]]  pileus Vasconicus [Alb. II]

.acsr hat: bonnet / mitra; mitella (Lev.)

.acsr hat: cap / pilleus, pilleum; (leather) galerum, galerus (Lev.)  ]]  pilleus [Alb. II]  ]]  baseball cap  pilleus athleticus (CL)

.acsr hat: felt hat / petasus coactilis [Soc. Lat.] (Helf.)

.acsr hat: headware, head-covering / tegumentum capitis [Liv.; s.17] (Helf.)  ]]  headpiece (cap): galerum (Lev.)

.acsr hat: sombrero / causia [Plaut.] (Helf.)

.acsr hat: straw hat / pileus stramineus [Scheller, Lexicon, 1783] (Helf.)  ]]  petasus stramenticius (LRL)

.acsr hat: top hat / petasus altus (Helf.)  ]]  petasus altus [Alb. II]  ]]  petasus turritus

.acsr hat: turban / tiâra (Turcica); turbânum* [Bacon] (Helf.)  ]]  tiara orientalis (LRL)  ]]  mitra, tiara (Lev.)

.acsr hat: visor / (on helmet) ocularium [Kirsch] (Helf.)  ]]  buccula (Lev.)

.acsr jewel / ornamentum [Alb. II]

.acsr jeweler / gemmarius [Vulg.] (Helf.)

.acsr jewelry / ornatus, ûs [s.19]; mundus (muliebris); iocalia+ n. pl. [s.17] (Helf.)

.acsr jewelry: bracelet / armilla [Alb. II]  ]]  armilla, bracchiale -- armlet: bracchilae (Lev.)

.acsr jewelry: broach, brooch / fibula [Virg.] (Helf.)  ]]  fibula (Lev.)

.acsr jewelry: carat / ceratium (Helf.)

.acsr jewelry: earrings / inaures, ium f. pl. [Plaut.] (Helf.)  ]]  inaures [Alb. II]  ]]  inaures (Lev.)

.acsr jewelry: locket / theca (Lev.)

.acsr jewelry: necklace / murenula [Vulg.] (Helf.)  ]]  monîle [Alb. II]

.acsr jewelry: pearl / margarîta [Alb. II]  ]]  margarita; (paragon) specimen eximium | string of pearls  linea margaritarum (Lev.)

.acsr jewelry: pendant / ornamentum pensile (Lev.)

.acsr jewelry: pin (attached to clothes as ornament) / Anstecknadel: acus ornativa (v. fixoria) [Vox Lat.] (Helf.)  ]]  (badge) insigne; (brooch) fibula (Lev.)

.acsr muff / chirothêca+ bipatens [s.18]; chirothêca+ pellîta [Kirsch] (Helf.)  ]]  manicae pelliciae (Lev.)

.acsr necklace / torquis, monile, collate (Lev.)

.acsr necklace: pearl necklace, string of pearls / monîle bacatum [Virg.] (Helf.)

.acsr ribbon / instita, taenia, limbus, vitta (LRL)

.acsr scarf, muffler / Halstuch: amictorium [Hier.]; pannus collaris [Eichenseer] -- Kopftuch: capital, alis n.; ricinium [Cic.] -- Schal: amictorium (collare) [Eichenseer] (Helf.)  ]]  amictorium [Alb. II]  ]]  amictorium, fascia -- muffler: focale (Lev.)

.acsr shawl / Schal (um die Schulern): anaboladium [Isid.] (Helf.)  ]]  anaboladium, superumerale [Alb. II]  ]]  amictus, palla (Lev.)

.acsr shoe / calceus, calceamentum, calceolus

.acsr shoe polish / unguen calceorum [Georges]; liquâmen, inis n. [Latinitas] | black shoe polish  atramentum sutorium [Kirsch]; atramentum calcearium [Scheller, Lexicon, 1783]; galla  (Helf.)  < Galla: "Usus eius [gallae] est coriis perficiendis et tingendis nigro colore tum iis, tum lanis, tum capillis.  Plin. 6, 16; 24, 4.  Quare inter sutoria instrumenta enumeratur" (Forcellini). >

.acsr shoe repairer / sutor cerdo [Alb. II] sutor veteramentarius [Suet.] (Helf.)

.acsr shoe: barefoot, shoeless / discalceatus, non calceatus, nudis pedibus (Lev.) 

.acsr shoe: boot / ocrea (s.v. Stiefelspanner) | riding boots  perones (v. campagi) equestres [Eichenseer] (Helf.)  ]]  caliga [Alb. II]  ]]  (for foot and leg) calceus; (soldier's) caliga (Lev.)

.acsr shoe: bootjack / furca caligaria [Bauer] (Helf.)

.acsr shoe: footwear / calceamentum, calceatus (Lev.)

.acsr shoe: galoshes, over-shoes / calceorum indumenta [Lang. Wört]; supercalcei m. pl. [Soc. Lat.] -- Galosche: solea Gallica; gallicula [Hier.] (Helf.)

.acsr shoe: heel of shoe / fulmenta [Plaut. Trin. 720] (Helf.)

.acsr shoe: high heels, spike heels / calces altiusculae (Lev.)

.acsr shoe: hiking shoe, hiking boot / calceus carpatinus (v. clavatus) (LRL)

.acsr shoe: loafer /

.acsr shoe: mocassin / calceus laxus [Levine] (Helf.)  ]]  calceus laxus (Lev.)

.acsr shoe: pump (woman's low-cut show without fastenings) / soccus (Lev.)

.acsr shoe: sandal / crepida, sandalium, solea (LRL)  ]]  sandalium [Alb. II]  ]]  solea, crepida, talaria (Lev.)  ]]  soccus (CL)

.acsr shoe: slipper / udo, onis (Helf.)  ]]  crepida (Lev.)

.acsr shoe: sneaker, tennis shoe, athletic shoe / Turnschuh: calceus gymnicus [Mir, 1970, 1986] -- Sportschuhe: calceamenta campestria [Eichenseer] (Helf.)  ]]  calceamentum athleticum (CL)

.acsr shoe: wooden shoe, clog / cûspus; ligneum sandalium [DuCange] (Helf.)  ]]  solea lignea, sculponea (Lev.)

.acsr shoehorn / inductorium [Bacci] (Helf.)

.acsr shoelace, shoestring / corrigia calceamenti [Kirsch] (Helf.)  ]]  corrigia [Alb. II]  ]]  corrigia, obstragulum (Lev.)

.acsr shoemaker, cobbler / sutor [s.18] (Helf.)  ]]  sutor (Alb. I)   ]]  sutor, cerdo (Lev.)

.acsr shoes, high-heeled / calceamenta altiuscula [Suet.] (Helf.)

.acsr shoe-shine boy, bootblack / calceorum polîtor (v. expurgator) (Helf.)  ]]  calceorum politor (v. mundator v. expurgator) (LRL)  ]]  calceorum politor (Lev.)

.acsr shoestore / (taberna) sutrina [Tac.]; (taberna) calcearia [Varro] (Helf.)  ]]  sutrina (Alb. I)  ]]  sutrina (Lev.)

.acsr tie / fôcâle, is [Hor.]; croâta [Perugini, Dizionario, 1976] (Helf.)  ]]  focale (Croatum) (LRL)  ]]  fôcâle [Alb. II]  ]]  focale [Alb. II]  ]]  focale (Lev.)

.acsr tie: bow-tie /

.acsr tie-pin / spinula [Arnob.] (Helf.)

.acsr umbrella / umbrella (Helf.)  ]]  umbrella (Alb. I, II)  ]]  umbraculum, umbella (Lev.)

.acsr umbrella: parasol / umbella (Lev.)

.acsr zipper / verticulae (tractu) clusares (f. pl.) (LRL)  ]]  clausura tractilis (Alb. I, II)

.adm administration / administratio, (pro)curatio, cura, (government) gubernatio; regimen; (law) iurisdictio | administrative  ad res gerendas pertinens | administrator  procurator; (pol) rector, gubernator, administrator (Lev.)

.adm administrative court / tribunal administrativum [Donat] (Helf.)

.adm administrative law / ius administrativum [s.19] (Helf.)

.adm appoint / vt (for ofiice) facio, creo, designo; (put in charge) praeficio, praepono; -ee designatus; -ment (act) creatio; (position) munus, officium (Lev.)

.adm archives / tabulae (or tabellae) publicae; acta (publica); scrinia; (place) tabularium | archivist  tabularius (Lev.)

.adm bureaucracy / grapheocratia [Latinitas] (Helf.)  ]]  grapheocratia (LRL)  ]]  (ad)ministri publici; (red tape) (ad)ministrorum publicorum ambages -- red tape: ambages in officiis publicis (Lev.)

.adm bureaucrat / grapheocrates [Latinitas] (Helf.)  ]]  grapheocrates, totus scriba, exemplum scribae, ad ossa officialis (LRL)  ]]  (ad)minister publicus ambagibus deditus; -ic ambagibus ministeria tenens (Lev.)

.adm cabinet / consistorium (Helf.)  ]]  administrorum consilium (LRL)  ]]  consilium rei publicae; summum principis consilium (Lev.)

.adm chancellor / cancellarius [Cassiod.; s.17] -- Bundeskanzler: cancellarius foederalis* [Vox Lat.] (Helf.)

.adm civil service / officium civile (Lev.)

.adm committee, commission / delecti (viri); comission; consilium [Vox Lat.] (Helf.)  ]]  committee consilium, concilium; - of two  duumviri; - of five  quinqueviri (Lev.)

.adm deputy / legatus, vicarius, procurator (Lev.)

.adm minister of agriculture / administer agriculturae provehendae [Latinitas] (Helf.)

.adm minister of commerce (or trade) / mercaturis moderandis provehendisque administer [Vox Lat.] -- Wirtschaftsminister: (publicus) (ad)minister rei oeconomicae [Eichenseer] (Helf.)

.adm minister of cultural affairs / (ad)minister cultûs et educationis [Soc. Lat.]; (ad)minister cultûs eruditionisque [Vox Lat.]; (ad)minister (publicus) rei culturalis+ (Helf.)

.adm minister of finance, secretary of the treasury (US) / (ad)minister fiscalis (Helf.)

.adm minister of foreign affairs, secretary of state (US) / ab exteris negotiis minister [Acta Apost. Sedis, s.20]; (ad)minister rerum externarum -- Staatssekretär: regendarius [Cassiod.] <"sorte d'intendant, de secrétaire du palais impérial," Gaffiot; "secrétaire d'état," Benoît; non invenitur apud LS> (Helf.) ]]  administer exteriis negotiis praepositus (LRL)

.adm minister of health / administer saluti publicae praepositus (LRL)

.adm minister of justice, attorney-general / (ad)minister rei iuridica (Helf.)

.adm minister of labor and social affairs / ab opificio et sociali providentia administer [Acta Apost. Sedis, s.20] (Helf.)

.adm minister of the interior / (ad)minister public rerum interiorum; ob internis negotiis (adm)minister [Freire, Conversaçaõ, 1960]; (ad)minister rerum internarum [Vita Latina] | ministry (or department) of the interior  ministerium adminstrationis internae [s.19; Vox Lat.]; ministerium rerum internarum (Helf.)

.adm minister of war, secretary of defense / administer publicae defensioni praepositus (LRL)

.adm minister, secretary (of government ministry or department) / (ad)minsiter publicus [s.19] (Helf.)  ]]  administer publicus (v. civitatis) (LRL)  ]]  praefectus, procurator (Lev.)

.adm minister: prime minister / minister primarius [s.18]; primarius statûs minister [Heyse, Fremdwörterbuch, s.19] (Helf.) ]]  administer primarius (LRL)  ]]   princeps (Lev.)

.adm ministry, department (of executive branch of government) / suprêmum consilium [Latinitas]; (ad)ministerium* publicum | ministerial  ministerialis+ [DuCange] (Helf.)  ]]  sedes administri (LRL)  ]]  ministerium (eccl.)

.adm nominee / candidatus; (appointee) homo designatus (Lev.)

.adm official  adj. / amtlich: publicus; publicâ auctoritate factus [Lang. Wört]; officialis (Helf.)

.adm official  subst.  (government or administrative official)  / officialis administrativus (v. administrationis) [Soc. Lat.] -- officialis, is m. [s.v. Postbeamter] (Helf.)

.adm premier / princeps (Lev.)

.adm presidency / praesidatus, ûs [Arnob.; Soc. Lat.] (Helf.)  ]]  praefectura; (term of office) magisterium (Lev.)

.adm president, chair(person)  / praeses [Acta Apost. Sedis, s.20; s.v. Staatspräsident] -- Vorsitzender: praeses; praesidens (Helf.)  ]]  praeses (LRL)  ]]  president praeses, princeps, praefectus; -ial praesidialis (Lev.)

.adm president-elect / praeses designatus (Lev. s.v. elect)

.adm secretary-general / scriba primarius [Vita Latina] (Helf.)

.adm treasury (national or governmental) / aerarium (publicum), fiscus, corpus aeris publicus (LRL)  ]]  aerarium (Lev.)

.adm vice-chancellor / procancellarius* [Latham]; vicecancellarius+ [Latham] (Helf.)

.adm vice-president / propraeses, idis* [Latham]; vicepraeses, idis* [Latham]; praeses vicarius [Latinitas]; alter praeside [Bacci] (Helf.)  ]]  propraeses (LRL)  ]]  vicarius praesidis (Lev.)

.agr (manger) praesaepe; (grain) horreum; cumera; (stall) stabulum, praesaepe (Lev.)

.agr agriculture / res rustica; agricultura [s.14]; oecnomia ruralis [s.17] (Helf.)

.agr barn (grain) horreum, granaria; (Lev.)

.agr combine (harvesting machine) / Mähdrescher: mestrum* tritorium+ [Vox Lat.] (Helf.)

.agr conservatory [greenhouse] (hort) hortus sub vitro clausus; viridarium (Lev.)

.usa cowboy armentarius (Lev.)

.agr cross (hybrid) mixtura; (hybrid) mixtus | crossbreed misceo 2; hibrida (Lev.)

.agr farm fundus rus; (estate) praedium; - hand operarius agrarius (or rusticus); - vt (till) aro 1, colo 3; (let for rent) (e)loco 1; -er (of land) agricola; colonus; arator (poet); -ing (of land) agri cultura, agricultura, aratio, res rusticae, cultus agrorum | farmhouse villa | farmyard cohors; area  (Lev.)

.agr farmer / colônus [Soc. Lat.] (Helf.)

.agr fertilizer (chemical) / fimus (chemicus) (Ciar.)

.agr fertilizer / stercus; laetamen (Helf.)

.agr fungicide / (venênum) fungicidale* (Helf.)

.agr greenhouse viridarium hibernum, hortus sub vitro (Lev.)

.agr hothouse plantarium (Lev.)

.agr incubate vt&vi incubo 1 | incubation incubatio | incubator instrumentum incubationis (Lev.)

.agr incubator / incubationis cell(ul)a [Bacci] (Helf.)

.agr manure heap, compost pile / sterculîn(i)um [Plaut.]; fimêtum (Helf.)

.agr milking machine / lactisugium* automatum [Haas, Handwörterbuch, 1808] (Helf.)

.agr pesticide, insecticide / (venenum) pesticidale* (Helf.)

.agr ranch fundus pecuarius; -er pecuarius (Lev.)

.agr reap / metere; caedere; secare | reaper Mähmaschine: machina messoria [Mir, 1970, 1986]; mestrum* (Helf.)

.agr scarecrow homo faeneus, terricula; (bugbear) formido (Lev.)

.agr sharecropper colonus (Lev.)

.agr silo / sirus [Col.] (Helf.)

.agr stampede eruptio (or fuga) animalium  (Lev.)

.agr straw stramentum, stramen (Lev.)

.agr transplantation / translatio; transplantatio* (Helf.)

.agr weed-killer / (venenum) herbicidale* (Helf.)

.agr weeds, pulling up / zizaniorum evulsio [Erasmus]; saritio (Helf.)

.airp aerial aerius, aetherius; (Lev.)

.airp aerial photograph / aerophotographica* imago [Bacci]; photographêma* aerium (Helf.)

.airp aerodynamic / aerodynamicus* [Alma Roma] | aerodynamics / aerodynamica* scientia (v. ars) [Bacci] (Helf.)

.airp aeronautics ars aeronautica (neo (Lev.)

.airp air traffic / commeatus aerius [Vox Lat.] (Helf.)

.airp airborne aëre vectus (Lev.)

.airp aircraft navis aeria, aëronavis, velivolum; - carrier aerovehes  (Lev.)

.airp airfield statio aëria  (Lev.)

.airp airlift  subsidium aëre vectum (Lev.)

.airp airlift / pons aerius [Latinitas] (Helf.)

.airp airline / Fluggesellschaft: societas aeronautica* [Soc. Lat.] -- Fluglinie: aerilinea* (Helf.)

.airp airline societas vecturis aëriis; -r navis aëria vectoria (Lev.)

.airp airmail tabellario aërio missus (Lev.)

.airp airman homo volaticus; aëronauta in  (Lev.)

.airp airplane  aëria navis; aëronavis, velivolum  (Lev.)

.airp airplane / aëronavis (LRL); aëroplanum (Alb. I)

.airp airplane / aeroplanum [Soc. Lat.] (Helf.)

.airp airplane crashed / aëronavis procubuit (v. decidit v. praecipitavit) (LRL)

.airp airplane, jet / aëronavis retroversus impulsus, pyraulocinetum (LRL); aëroplanum pyraulocineticum (Alb. I)

.airp airplane, jet / aeroplanum* pyraulocineticum* [Latinitas]; pyrauloplanum [Vox Lat.] (Helf.)

.airp airport / aeriportus, ûs* [Soc. Lat.] (Helf.)

.airp airport / aëroportus, aërostatio, aëronavium portus, aëriportus (LRL)

.airp airport aëriarum navium (or aëronavium) portus (Lev.)

.airp airship aëria navis inflata (Lev.)

.airp airstrip aëriarum navium portus temporatio (Lev.)

.airp airway  via aeria (Lev.)

.airp aviation ars volatica (or volatilis) | aviator volaticus homo; adrius nauta (or viator), aëronauta  (Lev.)

.airp aviation, aeronautics / navigatio aeria [s.17]; vectio (v. vectura) aeria; aerinavigatio* [Soc. Lat.]; ars volandi [s.17]; (ars) aeronautica* [s.17] (Helf.)

.airp aviator / Flieger: volator* [Soc. Lat.] (Helf.)

.airp bail out (avi) de caelo umbellâ labor (Lev.)

.airp balloon (hot air) / globus (v. follis) aërostaticus, aërostaton (LRL)

.airp balloon follis aërius (Lev.)

.airp balloon, airship, dirigible / Aerostat: aerostatum*; folliculus aerostaticus* -- lenkbarer Ballon: follis aerostaticus* (v. volatilis) [Latinitas]; machina aerobatica* [Georges] -- Luftschiff: navis aeria, aerinavis* -- Zeppelin: zeppelînus* (Helf.)

.airp blimp magnus follis volaticus (Lev.)

.airp change planes in Atlanta / Atlantae stationem facere (CL)

.airp cockpit / aeroplanîgae* cella; aeroplani cella [Eichenseer]; gubernatoris cellula (Helf.)

.airp cockpit / cella aeroplani* [Eichenseer] (Helf.)

.airp cockpit sedile navis aeriae  (Lev.)

.airp Concord (supersonic jet) / aëronavis Concordiensis (LRL)

.airp control tower / turris speculatoria [Egger] (Helf.)

.airp co-pilot / volaticus adiûtor [Levine] (Helf.)

.airp copilot volaticus adiutor  (Lev.)

.airp crash landing navis aeriae ruina (Lev.)

.airp dirigible / aëroplanum follinum (v. Zepelinianum), follis gubernabilis (LRL)

.airp drone (plane) aëria navis sine gubernatore (Lev.)

.airp flier (avi) volaticus homo; aërius nauta (or viator); aëronauta (Lev.)

.airp flight (air travel) / volatus (CL)

.airp flight (flying) volatus, volatura (Lev.)

.airp flight attendant / hospes aëronauticus, hospita aëronautica (Ciar.)

.airp flight attendant, stewardess / aeria hospita [Bacci]; diaetaria*; hopsita aeronautica* [Egger]; ministratrix [Eichenseer]; adiutrix vectorum [Latinitas]; dapifera+ [Latham] (HELF.)

.airp flight path, air route, orbit (of satellite) / Flugbahn: cursus volaticus (v. volaturae) [Eichenseer] -- Fluglinie: trames aereus [Mir, 1970, 1986]; via aerea [Mir, 1970, 1986] -- Luftweg: iter aerium [Acta Apost. Sedis, s.20]; via aeria [Soc. Lat.] (Helf.)

.airp glider (for hang-gliding) / aëronavis velifera (v. velifica), anemoplanum (LRL)

.airp glider, hang- (kite-like gliding apparatus derived in 1960s from glider or sailplane) / (craft) Drache: deltaplanum* [Vox Lat.] | (person) Drachenflieger: deltaplanista, ae* m. [Vox Lat.] (Helf.)

.airp glider, sailplane (non-powered heavier-than-air flying craft) / Segelflugzeug: (aeroplanum*) velivolum [Soc. Lat.]; anemoplanum* [Eichenseer] (Helf.)

.airp hangar / tugurium (v. tegurium) aeroplani* [Eichenseer] (Helf.)

.airp hangar aeronavium receptaculum (or te